• 1

Areszt / zatrzymanie

Definicje tymczasowego aresztu i zatrzymania.

Tymczasowe aresztowanie (potocznie nazywane aresztem, sankcją) to:

  • izolacyjny środek zapobiegawczy
  • stosowany wobec podejrzanych i oskarżonych
  • wyłącznie przez sądy,
  • na oznaczony z góry czas,
  • którego celem jest zapewnienie prawidłowego i niezakłóconego przebiegu postępowania karnego.

Zatrzymanie to

  • powszechnie stosowany przez policję lub inne uprawnione służby
  • środek przymusu wobec osób
  • trwający najdłużej 72 godziny.

Zatrzymanie - co robić?

Po otrzymaniu informacji o zatrzymaniu kogoś bliskiego lub znajomego należy niezwłocznie zadzwonić do najbliższej komendy rejonowej Policji w Warszawie i ustalić czy dana osoba rzeczywiście została zatrzymana. Policja ma obowiązek udzielenia podstawowych informacji tzn. czy dana osoba została zatrzymana i gdzie przebywa.

Jeżeli uzyskasz informację, że doszło do zatrzymania możesz:

- próbować dowiedzieć się w związku z jaką sprawą doszło do zatrzymania

- próbować uzyskać informację czy, a jeśli tak to kiedy planowane jest zwolnienie zatrzymanego- próbować uzyskać jakiekolwiek dodatkowe informacje

Bądź przygotowany, że policjanci mogą odmówić rozmowy z Tobą i podawania jakichkolwiek szczegółów. Dzieje się tak bardzo często. Zgodnie z prawem zatrzymanie może nastąpić gdy:

- istnieje uzasadnione przypuszczenie, że zatrzymany popełnił przestępstwo
- zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się tej osoby albo zatarcia śladów przestępstwa
- nie można ustalić tożsamości zatrzymanego
- istnieją przesłanki do przeprowadzenia postępowania w trybie przyspieszonym.

Uwaga:

To policjant dokonuje oceny czy zachodzą przesłanki do zatrzymania.

Po zatrzymaniu nie ma możliwości spotkania lub rozmowy z osobą zatrzymaną.
Zatrzymany powinień jednak zostać pouczony o swoich prawach i może żądać powiadomienia adwokata, kogoś z rodziny lub innej wskazanej przez siebie osoby. Tylko adwokat może spotkać się i porozmawiać z zatrzymanym.


Zatrzymanie - czy potrzebny jest adwokat?

Ważne! 

Nasze doświadczenie wskazuje, że w większości przypadków zatrzymań pomoc adwokata jest niepotrzebna. Ocena każdej sytuacji jest jednak inna. Jeżeli do zatrzymania doszło późnym popołudniem, wieczorem lub w nocy wszelkie czynności procesowe z udziałem zatrzymanego będą wykonywane zapewne następnego dnia. Zatrzymany jest natychmiast po przesłuchaniu i ew. postawieniu zarzutów zwalniany (natychmiast może oznaczać kilka godzin).

 

Może się jednak zdarzyć, że obecność adwokata jest konieczna już od pierwszych chwil po zatrzymaniu. Osoby zatrzymywane nierzadko bywają zastraszane, zmuszane do przyznania się lub w inny sprzeczny z prawem sposób manipulowane. Znane są też przypadki pobić w trakcie zatrzymań. Nie piszemy tego żeby straszyć, a jedynie żeby przedstawić możliwie realny obraz praktyki funkcjonowania oragnów ścigania. 

Każdy kto został zatrzymany może wnieść do sądu zażalenie na zatrzymanie. W szczególności jeżeli w trakcie zatrzymania policja użyła siły fizycznej, zniszczyła mienie lub zachowywała się w niewłaściwy sposób należy wnieść zażalenie. W wypadku niewątpliwie niesłusznego zatrzymania można dochodzić odszkodowania i zadośćuczynienia.

Bardzo często policja namawia zatrzymanego podejrzewanego o popełnienie przestępstwa do przyznania się i złożenia wniosku o skazanie bez rozprawy uzależniając od tego zwolnienie. Jest to naganna praktyka, której można i trzeba się przeciwstawiać. Policjant przedstawia sprawę jako oczywistą, a zebrane dowody jako niezbicie świadczące o winie. Zatrzymany często podejmuje ważne decyzje w stresie nie mając pełnej informacji o swojej sytuacji prawnej.

Nasza rada:

Jeżeli zostałeś zatrzymany, a następnie namawiany przez policjanta lub prokuartora przyznałeś się do popełnienia przestępstwa i złożyłeś wniosek o wymierzenie uzgodnionej kary skontaktuj się z adwokatem. Być może Twoja sprawa mogła zakończyć się w inny sposób. Wniosek o skazanie można cofnąć, a także złożyć na późniejszym etapie postępowania (np. w sądzie).

Uwaga:

Policjanci szczególnie często namawiają sprawców wykroczeń drogowych i osoby kierujące pod wpływem do składania wniosków o skazanie i wymierzenie określonej kary. Nie informują przy tym i pomijają inne możliwości (znacznie korzystniejsze dla sprawcy) zakończenia postępowania.

 

Przeczytaj więcej na stronie Jazda pod wpływem i Wypadki drogowe

Zatrzymanie nie jest tożsame ze skazaniem, byciem karanym lub "notowanym". Informacje o zatrzymanych osobach są wykorzystywane jedynie na potrzeby zwalczania i wykrywania sprawców przestępstw.

Jeżeli w trakcie zatrzymania zostały przedstawione zarzuty należy zasięgnąć porady u adwokata.

Jeżeli zatrzymany nie zostaje zwolniony po 24 godzinach należy przypuszczać, że policja lub prokratura zamierzają wystąpić do sądu z wnioskiem o areszt.


Areszt

Kto stosuje tymczasowy areszt?

Tymczasowy areszt może zastosować jedynie sąd.

Policja lub prokuratura muszą w tym celu wystąpić z wnioskiem do sądu. Należy w tym miejscu zauważyć, że praktyka stosowania tymczasowego aresztowania jest w Polsce skandaliczna - stosowanie aresztów jest nadużywane! Kodeks postępowania karnego wyraźnie mówi, że tymczasowe aresztowanie jest środkiem ostatecznym. Prawo pozwala na stosowanie innych środków zapobiegawczych jednak areszty są stosowane w bardzo wielu sprawach. Najpaskudniejszą formą pozbawienia człowieka wolności jest stosowanie tzw. aresztu wydobywczego - czyli trzymania ludzi w areszcie po to, aby przyznali się do winy lub obciążyli innych.

Przesłanki zastosowania aresztu

Ocena zasadności zastosowania tymczasowego aresztowania przez sąd w konkretnej sprawie jest trudna i wymaga specjalistycznej wiedzy z zakresu procedury karnej. W każdym przypadku gdy jest stosowany areszt należy zgłosić się do adwokata.

Ocena zasadności zastosowania tymczasowego aresztowania przez sąd w konkretnej sprawie jest trudna i wymaga specjalistycznej wiedzy z zakresu procedury karnej. W każdym przypadku gdy jest stosowany areszt należy zgłosić się do adwokata.
Aresztowanie można zastosować jedynie w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania (wyjątkowo w celu zapobiegnięcia popełnieniu ciężkiego przestępstwa). Można je stosować tylko wtedy, gdy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że dana osoba popełniła przestępstwo. Areszt stosuje się dopiero po postawieniu zarzutów i tylko w sytuacji gdy zastosowanie innych środków jest niewystarczające.

Stosowanie aresztu musi zapobiegać realnym (istniejącym i wykazanym za pomocą dowodów) obawom ucieczki, ukrywania się lub matactwa. Areszt może zabezpieczyć tok postępowania karnego w stosunku do osoby, która nie ma stałego miejsca pobytu w Polsce lub takiej, której grozi surowa kara (przy zbrodniach i najcięższych przestępstwach) lub zachodzi obawa, że dana osoba popełni ciężkie przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu powszechnemu.

Zażalenie na areszt

W każdym przypadku zastosowania tymczasowego aresztowania można i należy wnosić zażalenie na decyzję sądu. Statystyki mówią, że sądy w Polsce niemal automatycznie uwzględniają wnioski o areszt, ale mimo tego należy za każdym razem dociekać czy są podstawy do zastosowania aresztu i czy areszt jest zasadny.

Nasza rada:

Zażalenie należy wnieść w terminie 7 dni od daty ogłoszenia postanowienia, a jeżeli ustawa nakazuje doręczenie postanowienia - od daty doręczenia. Największa szansa na zmianę decyzji i uwzględnienie zażalenia jest wtedy gdy zostało ono sporządzone i podpisane przez adwokata.

Czas trwania aresztu

Zasadniczo tymczasowe aresztowanie może być zastosowane na okres do trzech miesięcy. Kodeks postępowania karnego umożliwia jednak przedłużanie aresztu praktycznie na dowolny okres Art. 250, 251, 257, 258, 259,  (art. 263 k.p.k.). Od 1 maja 1993 r. kiedy to Europejski Trybunał Praw Człowieka uzyskał jurysdykcję nad Polską trafia do niego bardzo dużo spraw obywateli polskich. Dotyczą one w znacznej większości opieszałości funkcjonowania sądów oraz nieprawidłowości w stosowaniu właśnie tymczasowego aresztowania i kar pozbawienia wolności. Polska należy do czołówki państw, z których trafiają sprawy do trybunału.

Nasza rada:

W przypadku przewlekłości postępowania należy korzystając z pomocy adwokata bezwzględnie i uparcie walczyć o prawa osoby pozbawionej wolności. Na terenie Polski działają organizacje zajmujące się ochroną praw człowieka np. Helsińska Fundacja Praw Człowieka, które często zainteresowane konkretną sprawą mogą pomóc w walce o sprawiedliwość.

Widzenia z aresztowanym

W czasie trwania tymczasowego aresztowania jedynie ustanowiony w sprawie adwokat może bez ograniczeń kontaktować się z osadzonym. Rodzina i inne osoby muszą każdorazowo uzyskać zgodę na widzenie - od prokuratora prowadzącego sprawę, lub jeśli sprawa jest w sądzie - zgodę sądu. Wszelkich informacji na ten temat należy szukać na stronach internetowych odpowiednich instytucji. Poniżej kilka odnośników do prokuratur i sądów w Warszawie:

Sąd Okręgowy w Warszawie - druk wniosku o wyrażenie zgody na widzenie
(kierując wniosek do innego sądu lub prokuratury można wykorzystać ten druk zamieniając dane sądu lub prokuratury)

Sąd Okręgowy w Warszawie - VIII Wydział Karny
Sąd Okręgowy w Warszawie - XVIII Wydział Karny
Sąd Okręgowy w Warszawie - IX Wydział Karny Odwoławczy
Sąd Okręgowy w Warszawie - X Wydział Karny Wydział Karny Odwoławczy

Sąd Okręgowy w Warszawie - lista podległych sądów rejonowych

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga - wydziały karne

Sąd Okręgowy w Warszawa-Praga - lista podległych sądów rejonowych (jednostki podległe)

Prokuratura Okręgowa w Warszawie - strona główna
Prokuratura Okręgowa w Warszawie - lista podległych prokuratur rejonowych

Prokuratura Okręgowa Warszawa-Praga - strona główna
Prokuratura Okręgowa Warszawa-Praga - lista podległych prokuratur rejonowych

Odszkodowania

W wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę. Żądanie odszkodowania należy zgłosić w sądzie okręgowym, w którego okręgu wydano orzeczenie w pierwszej instancji, a w wypadku określonym w Art. 552 - 559 kodeksu postępo art. 552 § 4 k.p.k. - w sądzie okręgowym właściwym ze względu na miejsce, w którym nastąpiło zwolnienie tymczasowo aresztowanego lub zwolnienie zatrzymanego. Postępowanie wolne jest od kosztów.

Nasza rada:

W celu ustalenia czy zachodzą przesłanki do uzyskania odszkodowania należy skonsultować się z adwokatem.

Roszczenia przedawniają się po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia dającego podstawę do odszkodowania i zadośćuczynienia, w wypadku tymczasowego aresztowania - od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, w razie zaś zatrzymania - od daty zwolnienia.


Europejski nakaz aresztowania/list gończy

Artykuły tematyczne

Wynagrodzenie - Honorarium

Wynagrodzenie kancelarii (a właściwie honorarium adwokackie) jest zawsze określane na podstawie umowy z klientem (wynika to wprost z art. 16 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze). Usługi kancelarii opodatkowane są 23% stawką podatku VAT.

Czytaj dalej »

Tajemnica adwokacka

Specyfika zawodu, a także wzgląd na konieczność utrzymywania gwarancji pozwalających na pełne zaufanie Klienta do adwokata, wymagają zachowania tajemnicy adwokackiej. Jej źródła oraz zakres precyzują przepisy prawa.

Czytaj dalej »

ZamknijStrona używa cookies (ciasteczek). W przeglądarkach internetowych można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Zablokowanie możliwości zapisywania plików cookies może spowodować utrudnienia lub brak działania niektórych funkcji serwisu. Niedokonanie zmian ustawień przeglądarki internetowej na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.