Oszustwo / Oszustwo ubezpieczeniowe



Potrzebujesz pomocy? Dzwoń! - Kontakt
Wyszczególnionym w kodeksie karnym typem oszustw jest oszustwo ubezpieczeniowe. Oszustwo w prawie karnym zostaje popełnione, gdy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej ktoś doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania (art. 286. § 1 kodeksu karnego). Ustawodawca wprowadzając karalność oszustwa ubezpieczeniowego wprowadza szczególną ochronę interesu gospodarczego towarzystw ubezpieczeniowych ale i również interesu społecznego związanego z utrzymaniem funkcjonalnej działalności instytucji ubezpieczeniowych.
 
Oszustwo ubezpieczeniowe- karane zachowanie

Art. 298.
§ 1. Kto, w celu uzyskania odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia, powoduje zdarzenie będące podstawą do wypłaty takiego odszkodowania, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie zapobiegł wypłacie odszkodowania
Z przestępstwem tym mamy do czynienia w przypadku, gdy osoba ubezpieczona chcąc uzyskać pieniądze z polisy powoduje zdarzenie, które zaistnienie warunkuje wypłatę lub nawet tylko pozoruje jego wystąpienie licząc na pozyskanie środków z ubezpieczenia. Zdarzeniem takim jest wypadek losowy, od zajścia którego umowa ubezpieczenia uzależnia wypłatę odszkodowania np. pożar mienia ubezpieczonego od ognia.
Zachowanie sprawcy przestępstwa oszustwa ubezpieczeniowego często wypełnia znamiona innych przepisów. Możliwe są dwa rozwiązania. Sprawca albo odpowiada na podstawie jednego przepisu - zgodnie z zasadą Lex specialis derogat  legi generali  albo dochodzi do zbiegu realnego i sprawca ponosi kumulatywną odpowiedzialność karną na podstawie kilku przepisów.Najczęstszym przykładem pierwszej sytuacji jest zbieg art 286kk oraz 298kk. Artykuł dotyczący oszustw ubezpieczeniowych jest artykułem szczególnym w stosunku do mówiącego ogólnie o oszustwach. Stosuje się wtedy regułę wykładni prawa, zgodnie z którą, przepis szczególny wyłącza przepis ogólny czyli sprawca będzie odpowiadał tylko na podstawie jednego przepisu. Może się jednak zdażyć, że sprawca będzie odpowiadał za oba przestępstwa. Na przykład w sytuacji gdy w samochodzie znajdywało się dodatkowe wyposażenie, które przy upozorowaniu kradzieży sprawca wcześniej usunął. Innym przykładem takiej sytuacji czyli kumulatywnego zbiegu może być odpowiedzialność karna za wywołanie pożaru w celu wyłudzenia wypłaty ubezpieczenia.Sprawca poniesie karę na podstawie dwóch przepisów za przestępstwo ubezpieczeniowe oraz wywołanie pożaru.
 
Kto może być sprawcą?

Sprawcą może być każdy ponieważ, jest to przestępstwo powszechne. Sprawca przestępstwa nie musi być beneficjentem ubezpieczenia, może także działać w celu uzyskania odszkodowania dla kogoś innego.
 
Kiedy przestępstwo zostaje popełnione?
Przestępstwo zostaje popełnione już z chwilą spowodowania zdarzenia niezależnie od tego, czy sprawca otrzymał później odszkodowanie z tego tytułu.  Wypłata  ta może nastąpić w przyszłości co nie ma wpływu na fakt popełnienia oszustwa ubezpieczeniowego. Skutkiem takiego zachowania się sprawcy zostaje narażony interes gospodarczy towarzystwa ubezpieczeniowego.
 
Uwaga: karane będzie zarówno celowe zaproszenie ognia w celu wywołania pożaru i późniejszego pozyskania pieniędzy z polisy, jak i celowe uszkodzenie samochodu i zgłoszenie do towarzystwa ubezpieczeniowego, że brał on udział w wypadku, w którym uległ zniszczeniu.
 
Ważne: Z zakresu omawianego przepisu wyłączone jest spowodowanie zdarzeń, które stanowią przesłankę do wypłaty odszkodowania ale na innej niż umowa ubezpieczeniowa podstawie prawnej.
 
Oszustwa ubezpieczeniowe dotyczące każdego rodzaju ubezpieczenia. Odpowiedzialność nie jest ograniczona rodzajem ubezpieczenia. Mogą to być zarówno wyłudzane odszkodowania z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia autocasco oraz ubezpieczenia budynków, budowli, lokali mieszkalnych od ognia i innych żywiołów oraz inne.
 
Sposób popełnienia przestępstwa ubezpieczeniowego przez sprawcę?

Oszustwo ubezpieczeniowe może zostać popełnione tylko umyślnie w postaci zamiaru bezpośredniego. Rodzaj przestępstwa dokonanego z zamiarem spowodowania określonego ustawą skutku jest przestępstwem umyślnym. Ze względu na podział przestępstw wchodzi ono do grupy, w której bierze się pod uwagę rodzaj winy sprawcy. Zamiar bezpośredni oznacza, że przed jego popełnieniem sprawca jest świadomy, że czyn, który ma zamiar dokonać jest przestępstwem, jednak godzi się na jego popełnienie. Zachowanie sprawcy musi być jasno nastawione na osiągnięcie celu, którym jest uzyskanie wypłaty z towarzystwa ubezpieczeniowego.
 
Wyłączenie odpowiedzialności karnej

W sytuacji gdy sprawca zapobiegnie wypłacie nienależnego- wyłudzonego odszkodowania możliwe jest wyłączenie odpowiedzialności karnej. Uzależnione jest to jednak od dobrowolnego,dokonanego bez żadnego przymusu zapobiegnięcia wypłacie odszkodowania przed wszczęciem postępowanie karnego. Chodzi tu o czas wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia a nie o wszczęcie procedury związanej z wypłatą odszkodowania.
 

Jeżeli masz sprawę lub jakiekolwiek wątpliwości, pytania lub chcesz podzielić się z nami swoim problemem -

ZADZWOŃ lub NAPISZ! tel. 22 40 30 347; kom. 602 224 040; e-mail: kancelaria@zakiewicz.pl

Zachęcamy do rozmowy i konsultacji Państwa problemu.

Dowiedz się czy stać Cię na profesjonalną pomoc adwokata.

Więcej informacji znajdziesz na naszej stronie w dziale Prawo karne lub w odnośnikach po lewej stronie.