Przestępstwa przeciwko zdrowiu / Aborcja



Potrzebujesz pomocy? Dzwoń! - Kontakt

Art. 152- 154 kodeksu karnego stanowią grupę przepisów, które chronią życie i zdrowie kobiety ciężarnej oraz nierozłączenie z tym związane życie dziecka poczętego a także prawo kobiety ciężarnej do tego dziecka.

 

Co jest przedmiotem ochotny?
  • Przedmiotem ochrony w art. 152 k.k. jest ochrona życia prenatalnego czyli życia poczętego dziecka.
  • Przedmiotem ochrony w art. 153 k.k. jest zarówno ochrona życia poczętego dziecka jak i prawo kobiety do macierzyństwa ponieważ w odróżnieniu od art 152 k.k, przerwanie ciąży następuje bez zgody kobiety.
  • Przedmiotem ochrony w art. 154 k.k. jest życie kobiety ciężarnej

 

W jaki sposób można popełnić te przestępstwa ?
Przestępstwa to mogą być popełnione przede wszystkim przez działanie, ale istnieje możliwość popełnienia niektórych z nich przez zaniechanie na przykład przez odmowę podjęcia odpowiednich działań leczniczych, które zmierzają do utrzymania zagrożonej ciąży. W takim wypadku jednak, ponosi odpowiedzialność tylko osoba, na której – ciążył szczególny, prawny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi (art. 2 k.k.).
 
 
Jak definiowana jest aborcja czyli przerwanie ciąży?

Przerwanie ciąży jest uznawane za przedwczesne wydalenie płodu w pierwszych 16 tygodniach ciąży. Przerwanie ciąży jako samoistne poronienie z przyczyn naturalnych jest dla prawa karnego obojętne. Druga postać czyli prowokowane i świadome poronienie może stanowić przestępstwo. Nielegalne jest przerwanie ciąży dokonane przez osoby nieuprawnione. Przepisy ustawowe określają warunki dopuszczające przerwanie ciąży, są one jednak regulacją o charakterze wyjątkowym.

 

Wyjątki ustawowe dopuszczające aborcję
Art. 4a  Ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży , wylicza wyjątki ,w których świadome przerwanie ciąży jest dozwolone przez prawo.
 
Art. 4a. 1. Przerwanie ciąży może być dokonane wyłącznie przez lekarza, w przypadku gdy:
1) ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej,
 
2) badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i   nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu,
 
3) zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego,
 
4) (utracił moc).
  1. Przerwanie ciąży, gdy stanowi ona zagrożenie dla życia i zdrowia kobiety jest dopuszczalne do chwili osiągnięcia przez płód zdolności do samodzielnego życia poza organizmem kobiety ciężarnej.
  2. Przy uzasadnionym podejrzeniu, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego, gdy od początku ciąży nie upłynęło więcej niż 12 tygodni.
  3. Przerwania dokonuje lekarz w szpitalu.
  4. Wymagana jest pisemna zgoda kobiety.

Przesłanka zgody pisemnej
Wyrażenie zgody w przypadku:
  • kobiety małoletniej - nie ukończyła 18 roku życia
    • poniżej 13 roku życia: Wymagana jest pisemna zgoda jej przedstawiciela ustawowego oraz potrzebna jest zgoda sądu opiekuńczego, małoletnia ma prawo wyrażenia własnej opinii.
    • powyżej 13 roku życia: Wymagana jest pisemna zgoda jej przedstawiciela ustawowego oraz potrzebna jest dodatkowo jej zgoda.
  • kobiety uzbewłasnowolnionej całkowicie
    • Wymagana jest pisemna zgoda jej przedstawiciela ustawowego oraz jej pisemna zgoda chyba, że stan zdrowia psychicznego nie pozwala na jej wyrażenie.
    • W razie braku zgody przedstawiciela ustawowego, do przerwania ciąży potrzeba jest zgoda sądu opiekuńczego.

 

Stwierdzenie okoliczności:
Stwierdzenia okoliczności w zależności od przypadku dokonuje :
  • Gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarne oraz badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu : okoliczność stwierdza inny lekarz niż dokonujący aborcji
  • Gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego: okoliczność stwierdza prokurator

 

Przesłanki
Przesłanki z art. 4a Ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży muszą być spełnione łącznie, a brak tylko jednej z nich stanowi „naruszenie przepisów ustawy”. Zauważyć należy, że szczegółowe wymienione przesłanki, muszą być spełnione dla uznania, że przerwanie ciąży było dopuszczalne – jednak mają one bardzo zróżnicowany charakter. Inne jest znaczenie oraz konsekwencja niespełnienia poszczególnych dla oceny stopnia społecznej szkodliwości. Na przykład na odmienną ocenę zasługują sytuacje gdy czynu takiego podejmuje się osoba nie będąca lekarzem a ciąża nie stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia kobiety a sytuacja gdy aborcji dokonuje lekarz, z istotnych powodów lecz nie w szpitalu a innym miejscu.
 
 
Przerwanie ciąży z naruszeniem przepisów ustawy za zgodą kobiety
Aby nastąpiło przerwanie ciąży za zgodą kobiety z naruszeniem przepisów ustawy, wystarczy aby choć jedna z ustawowych przesłanek została naruszona. Karana jest zarówna osoba, która dokonała aborcji jak i ta która, udzieliła pomocy lub nakłaniała kobietę ciężarną do przerwania ciąży
 
 
Przerwanie ciąży z naruszeniem przepisów ustawy bez zgody kobiety
Istnieją dwie odmiany tego przestępstwa :
  • Przerwanie ciąży bez zgody kobiety ciężarnej przez zastosowanie wobec niej przemocy lub w inny sposób – sprawca sam przerywa ciążę.
  • Doprowadzenie kobiety do przerwania ciąży przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem – ciąże przerywa osoba (np. lekarz) do której zgłosiła się kobieta będąca pod wpływem działania sprawcy
Elementem wspólnym jest naruszenie prawa kobiety do macierzyństwa
 
 
Podmiot przestępstw z art. 152 - 154 k.k
Czyny te są przestępstwami powszechnymi – co oznacza, że ich sprawcą może być każdy człowiek,  z wyjątkiem samej kobiety, u której dokonano przerwania ciąży. 
 
 
Świadomość sprawcy
Świadomość sprawcy musi obejmować przede wszystkim:
  • fakt istnienia ciąży
  • wpływ zachowania na możliwość przerwania ciąży lub doprowadzenia kobiety ciężarnej do jej przerwania, że sprawca narusza wolność kobiety ciężarnej oraz jej prawo do dziecka.
  • chęć lub godzenie się z możliwością przerwania ciąży lub doprowadzenia kobiety ciężarnej do przerwania ciąży
  • fakt, że przerwanie ciąży dokonane jest z naruszeniem przepisów ustawy a w przestępstwach kwalifikowanych – okoliczność, że przerwanie ciąży dotyczy zaawansowanego jej stadium – czyli dziecko poczęte osiągnęło zdolność do samodzielnego życia poza organizmem kobiety.
 

Jeżeli masz sprawę lub jakiekolwiek wątpliwości, pytania lub chcesz podzielić się z nami swoim problemem -

ZADZWOŃ lub NAPISZ! tel. 22 40 30 347; kom. 602 224 040; e-mail: kancelaria@zakiewicz.pl

Zachęcamy do rozmowy i konsultacji Państwa problemu.

Dowiedz się czy stać Cię na profesjonalną pomoc adwokata.

Więcej informacji znajdziesz na naszej stronie w dziale Prawo karne lub w odnośnikach po lewej stronie.