• drink and drive

Jazda pod wpływem alkoholu lub narkotyków

! Większość osób zatrzymanych za jazdę pod wpływem nie była wcześniej karana, nie miała styczności z policją, prokuraturą i sądami i nie wie jak postępować. Zanim coś zrobisz dowiedz się więcej.

Wstęp - czyli o wpływie statystyki i namowach policjantów i prokuratorów

Jazda pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających jest jednym z najpowszechniejszych przestępstw w praktyce wymiaru sprawiedliwości. Statystyka i duża liczba spraw o prowadzenie w stanie nietrzeźwości przekładają się na surowość traktowania sprawców takich czynów i bardzo negatywne podejście policjantów, prokratorów i sędziów. Adwokaci również bardzo często bronią w tych sprawach, jednak nie zawsze specjalizując się właśnie w sprawach karnych przeciwko pijanym kierowcom potrafią trafnie doradzić.

Ważna informacja

Warto pamiętać, że w Twojej sprawie zarówno wymiar kary jak i długość okresu zakazu prowadzenia pojazdów mogą być, z powodu nagminności i powszechności tej kategorii spraw, dużo surowsze. W każdym postępowaniu należy zwracać uwagę na tę okoliczność i wskazywać, że każdy powinien ponosić konsekwencje jedynie własnych czynów. Właśnie nagminność tej kategorii przestępstw często sama w sobie skutkuje łamaniem zasad wymiaru kary i niesłusznym zaostrzeniem odpowiedzialności ponad rzetelnie ocenioną postać zamiaru i stopień winy sprawcy. 

Chociaż kary orzekane za to przestępstwo mogą wydawać się względnie niskie (np. kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania), to często sam fakt bycia skazanym za przestępstwo i ujawnienie informacji o skazaniu w rejestrze karnym rodzi poważne konsekwencje w codziennym życiu oraz może spowodować np. utratę pracy, wydalenie z uczelni lub niemożność udziału w określonych przetargach. W przypadku skazania lub warunkowego umorzenia postępowania obligatoryjnie jest orzekany zakaz prowadzenia pojazdów i również on może być bardzo dotkliwą karą wpływającą na życie prywatne i zawodowe.

  • zachowaj spokój, nie wdawaj się w polemikę z policjantami.
  • Policjant zawsze ma rację lub często sądzi, że ma rację.
  • nigdy nie proponuj łapówki! - to może skończyć się katastrofą dla Ciebie.
  • poproś o świadectwo wzorcowania alkomatu.
  • nie daj się zastraszyć 
  • nie podejmuj decyzji pod wpływem presji

Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że prawie zawsze proponowane w takich sytuacjach przez policję lub prokuartora skazanie bez rozprawy (Art. 335 kodeksu postępowania) lub dobrowolne poddanie się karze (art. 387 kodeksu postępowania) przed sądem, a w konsekwencji skazanie za przestępstwo bez przeprowadzenia rozprawy nie jest jedynym możliwym sposobem zakończenia postępowania.

Dla osób znających zasady i sposób funkcjonowania policji, prokuratur i sądów wiadomym jest, że z różnych powodów sprawy osób zatrzymanych za jazdę po pijanemu czy np. po niewielkiej ilości narkotyku, są wykorzystywane jako skuteczne narzędzie do generowania wyników. Tajemnicą poliszynela jest, że w statystyce sądowej, prokuratorskiej lub policyjnej skazanie wygląda lepiej od np. warunkowego umorzenia czy uniewinnienia. Osoby zajmujące się sprawami nietrzeźwych kierowców mogą więc, dążąc do skazania i tym samym uzyskania korzyści np. statystycznych, celowo nie informować o możliwości np. warunkowego umorzenia lub w niektórych przypadkach wręcz umorzenia postępowania.

Uwaga - jak postępować po zatrzymaniu

Najlepszą taktyką postępowania w momencie zatrzymania za jazdę pod wpływem alkoholu lub narkotyków jest nie podejmowanie żadnych decyzji na gorąco pod wpływem namowy prokuratora lub policjanta. Może się zdarzyć, że przesłuchujący będzie Cię straszył że w przypadku odmowy zaakceptowania jego propozycji sąd wyda znacznie surowszy wyrok. Rzadko kiedy się to sprawdza. Pamiętaj, że przesłuchujący też mają swoje sposoby i taktyki przesłuchiwania podejrzanego

Wiedz, że jako podejrzany jesteś stroną postępowania i przysługuje Ci szereg uprawnień.

Pamiętaj, że zawsze możesz i wręcz powinieneś poprosić o czas do namysłu, np. kilka godzin lub kilka dni. W tym czasie warto udać się po poradę prawną i ustalić czy propozycja jest rozsądna i warta zaakceptowania. Często proponowane kary, okres zakazu prowadzenia pojazdów mogą nie być korzystne. Każdy przypadek wymaga zastanowienia i rozważenia wszelkich okoliczności sprawy.

Nie zgadzaj się automatycznie na każdą propozycję. Nie bój się odmówić i nie działaj pod jakąkolwiek presją.

Z naszej praktyki wynika, że podejście sądów do pijanych kierowców jest bardzo różne nawet w obrębie tego samego miasta. Znamy przypadki kiedy kierowca, mając zaledwie 0,7 ‰ alkoholu we krwi (czyli o 0,2 przekroczony próg stanu nietrzeźwości) i odpowiadając przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi - Południe poniósł bardzo surową odpowiedzialność - tj. skazanie na 2 lata pozbawienia wolności w zawieszeniu na 5 lat z zakazem 3 lat prowadzenia pojazdów, podczas gdy w innym warszawskim sądzie przy tej samej ilości alkoholu sąd warunkowo umorzył postępowanie i orzekł zakaz na 1 rok. Dodajmy, że obaj sprawcy byli niekarani, w podobnym wieku i prowadzili ustabilizowany tryb życia.

Powyższe różnice wynikają również z tego, iż prowadzący postępowania karne policjanci i prokuratorzy mają swoje wewnętrzne wytyczne jak postępować z kierowcami. Wytyczne te mogą się różnić w zależności od okręgu danej jednostki policji czy prokuratury. 

Należy podkreślić, że niewielkie różnice orzecznicze są czymś normalnym. Nie można jednak nie zauważyć pewnej tendencji wzrostowej, polegającej na tym że coraz więcej spraw rozstrzyganych nawet w tych samych sądach jest ocenianych skrajnie różnie. Zalecamy daleko idącą ostrożność w konsultowaniu własnych spraw z innymi skazanymi lub rodziną i przyjaciółmi. Uzyskanie korzystnego wyroku dla jednego okazało się możliwe, a w innym przypadku za podobny czyn nie można liczyć nawet na odrobinę pobłażliwości. 

Uwaga - różne sądy w tych samych miastach, dzielnicach orzekają bardzo rozbieżnie

Surowość kary, długość zakazu prowadzenia pojazdu czy możliwość starania się o np. warunkowe umorzenie są uzależnione od konkretnego sędziego, sądu, prokuratora, policjanta.

Sądy w obrębie tego samego miasta mogą wymierzać skrajnie różne kary za podobne czyny (np. przy podobnej zawartości alkoholu, podobnej sytuacji osobistej sprawcy). 

Osobom poszukującym informacji na temat kar i konsekwencji za jazdę pod wpływem sugerujemy szukanie informacji o podobnych rozstrzygnięciach w tych samych miastach, sądach.

Prawnicy naszej kancelarii, ze swojej praktyki, mogą i zawsze chętnie poinformują o tym jak w sprawach nietrzeźwych kierujących orzekają sądy w Warszawie, Krakowie, Katowicach i Wrocławiu. 


Prowadzenie pod wpływem

to przestępstwo z Art. 178a kodeksu karnego, zgodnie z którym "kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2."

Jeżeli więc prowadziłeś w stanie nietrzeźwości samochód, motocykl, quada, ciągnik rolniczy popełniłeś przestępstwo z Art. 178a kodeksu karnego. Jeżeli prowadziłeś pojazd mechaniczny w stanie po użyciu alkoholu popełniłeś jedynie wykroczenie.

Zatem o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia decyduje stężenie alkholu - środka odurzającego we krwi. 

Konsekwencją skazania za przestępstwo jest wpis w Krajowym Rejestrze Karnym. Skazania za wykroczenie nie ujawnia się w rejestrze. Osoba skazana za wykroczenie nie jest osobą karaną w rozumieniu prawa. 


Stan nietrzeźwtości, a stan po użyciu. Dopuszczalne stężenie

Zgodnie z polskim prawem dopuszczalna zawartość alkoholu we krwi wynosi <0,2 ‰ (promila) i <0,1 mg w wydychanym powietrzu. 

Stan po użyciu alkoholu zachodzi gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi od 0,2 ‰ do 0,5 ‰ alkoholu, albo obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3 - Art. 46  ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Stan nietrzeźwości zachodzi gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 ‰ albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość, lub  zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość - Art. 46 ust. 3 ww. ustawy lub w Art. 115 kodeksu karnego § 16.

W Polsce zabronione jest kierowanie pojazdem w stanie po użyciu i stanie nietrzeźwości. Konsekwencje naruszenia tego zakazu są jednak różne i zależą od stwierdzonego stężenia alkoholu.


I.Prowadzenie w stanie po użyciu alkoholu.

Kierowanie pojazdem przy zawartości alkoholu we krwi od 0,2 do 0,5 ‰ skutkuje odpowiedzialnością za wykroczenie na podstawie przepisu Art. 87 kodeksu wykroczeń. Konsekwencją skazania może być pozbawienie wolności (tzw. kara aresztu do 30 dni), grzywna (nawet 5.000 złotych) oraz zakaz prowadzenia pojazdów na czas od sześciu miesięcy do trzech lat. Dodatkową konsekwencją jest 10 punktów karnych.

Skazanie za wykroczenie nie jest tożsame ze skazaniem za przestępstwo. Osoba skazana za wykroczenie nie jest osobą karaną i nie figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym (wyjątek stanowi skazanie za wykorczenie na karę aresztu)


II. Prowadzenie pod wpływem alkoholu w stanie nietrzeżwości.

Kierowanie pojazdem przy zawartości alkoholu we krwi przekraczającej 0,5 ‰ skutkuje odpowiedzialnością za przestępstwo na podstawie przepisu Art.178a kodeksu karnego Konsekwencją skazania może być pozbawienie wolności do lat 2, ograniczenie wolności lub grzywna oraz zakaz prowadzenia pojazdów na czas od 1 roku do dziesięciu lat.

Skazanie z Art.178a kodeksu karnego jest tożsame ze skazaniem jak za każde inne przestępstwo. Osoba skazana figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym.


Prowadzenie pod wpływem narkotyków.

Kierowanie pojazdem po użyciu środka odurzającego (marihuana, kokaina, amfetamina, LSD itd.) jest takim samym wykroczeniem jak jazda po użyciu alkoholu. Oznacza to, że jeśli biegły toksykolog ustali, że we krwi w momencie kierowania pojazdem był środek odurzający podlegamy odowiedzialności za wykroczenie. Jeżeli to stężenie będzie odpowiednio wysokie a ponadto środek ten będzie wpływał na zdolności psychomotoryczne kierowcy będzie to równoznaczne z popełnienie przestępstwa, tak jak w przypadku gdy zawartośc alkoholu we krwi przekroczy 0,5 promila. Z uwagi na brak odpowiedniej regulacji w kodeksie karnym, która wskazywałaby jakie dokładnie stężenie jakiego środka należy przyjąć za analogiczne do stanu "pod wpływem alkoholu" większość wyroków opiera się w dużej mierze na opinii biegłych toksykologów. Należy pamiętać, że niektóre narkotyki są wykrywalne we krwi wiele tygodni po ich zażyciu i mogą w momencie kierowania pojazdem nie mieć żadnego wpływu na kierującego.


Kiedy może dojść do skazania?

Ważna informacja

Do skazania za przestępstwo z Art. 178a kodeksu karnego dochodzi gdy kierujący porusza się samochodem, motocyklem, ciężarówką, skuterem, rowerem lub innym pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym. Do skazania może dojść jednak również gdy samochód nie jest w ruchu!

Ruch lądowyZgodnie z orzecznictwem sądowym ruch lądowy to nie tylko ruch na drogach publicznych i w strefach zamieszkania, ale także ruch w miejscach dostępnych dla powszechnego użytku - np. drogach wewnętrznych, wymienionych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W miejscach gdzie dopuszczone jest do ruchu tylko wąskie grono osób - np. na podwórku - nie odywa się ruch lądowy. 

Pojazd nie musi być koniecznie w ruchu - przestępstwem jest oczywiście samo prowadzenie pojazdu, ale również siedzenie w nim za kierownicą przy zapalonym silniku z kluczykami w stacyjce. Orzecznictwo sądów jest bardzo rygorystyczne.

Bez znaczenia czy ruch odbywa się na drodze publicznej lub poza nią. 

Droga publiczna - do przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego po pijanemu dochodzi bez względu na to, czy pojazd ten jest prowadzony na drodze publicznej czy poza nią. Istotnym jest jedynie, czy w danym miejscu odbywa się "ruch lądowy".


Konsekwencje - kara i zakaz prowadzenia pojazdów

Sąd skazując za przestępstwo jazdy po pijanemu wymierza zawsze karę i środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Rolą adwokata w takim wypadku jest możliwie precyzyjnie i w zgodzie z rozumowaniem sędziów ocenić jakie są szanse na korzystne rozstrzygnięcie. Chociaż to sądy decydują o wszystkim, obrońca może i powinien wyjaśnić klientowi jakie okoliczności są ważne, wybrać je a następnie przedstawić na sprawie w sądzie. 


I. Kary

Za prowadzenie pojazdu mechanicznego (samochód, motocykl w stanie nietrzeźwości sąd może orzec karę:

  • grzywny (w stawkach dziennych od 10 do 540 stawek, przy czym wysokość stawki może wynosić od 10 do 2000 zł)
  • ograniczenia wolności
  • lub pozbawienia wolności do lat 2

II.Środek karny - zakaz prowadzenia pojazdów.

Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych lub pojazdów mechanicznych określonego rodzaju może zostać orzeczony:

  • Na okres od 1 roku do lat 10.                                                                                                            Sąd skazując za przestępstwo prowadzenia pod wpływem orzeka obligatoryjnie zakaz
  • Na okres od 1 roku do lat 2                                                                                                               (tylko w przypadku warunkowego umorzenia postępowania).  Sąd warunkowo umarzając postępowanie w sprawie o przestępstwo z Art.178a kodeksu karnego § 1 może orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres do lat 2.
  • Na zawsze.                                                                                                                                              Sąd musi orzec zakaz prowadzenia pojazdów na zawsze, jeśli sprawca sprowadził katastrofę w ruchu lądowym, powietrznym lub morskim, w którym ktoś stracił życie lub odniósł ciężki uszczerbek na zdrowiu lub będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego spowodował wypadek. Tak samo musi postąpić, jeśli po spowodowaniu wypadku uciekł z miejsca zdarzenia. Jedynie w szczególnym wypadku, mając na względzie wyjątkowe okoliczności konkretnej sprawy może orzec środek karny nie dożywotnio a na okres od roku do 10 lat. Jeśli jednak ten sam kierowca spowoduje śmiertelną katastrofę powietrzną, wodną lub lądową lub taką, w której ktoś odniósł ciężki uszczerbek na zdrowiu sąd bez względu na okoliczności orzeknie zakaz prowadzenia pojazdów na zawsze. Taka sama sytuacja będzie miała miejsce w przypadku ponownego spowodowania wypadku po pijanemu lub będąc pod wpływem środków odurzających lub w stosunku do kierowcy, który uciekł z miejsca zdarzenia.
  1. W okresie obowiązywania zakazu nie można zdawać egzaminu na prawo jazdy.
  2. Jeśli okres zakazu trwa dłużej niż 1 rok osoba, wobec której go orzeczono musi ponownie przystąpić do egzaminu na prawo jazdy. Ponowny egzamin nie dotyczy osób wobec, których orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów na okres nie przekraczający 1 roku lub 12 miesięcy. 
  3. Okres biegu zakazu rozpoczyna się od dnia uprawomocnienia się orzeczenia lub zwrotu dokumentu prawa jazdy do urzędu. Do chwili zwrotu dokumentu zakaz nie biegnie.
  4. Nie można ubiegać się o skrócenie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Raz orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów nie można skrócić.

Nasza rada

zadbaj o swoją obronę jak najwcześniej, najlepiej jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego. Jeżeli sąd orzeknie zakaz prowadzenia pojazdów, a wyrok się uprawomocni, nic już nie będziesz mógł zrobić.

Jak się bronić?

Jeżeli zostałeś zatrzymany za prowadzenie po pijanemu policja zapewne zaproponuje Ci przyznanie się do winy i wyrażenie zgody na skazanie bez rozprawy. Policjanci zaproponują też określoną karę i okres na jaki stracisz prawo jazdy.

Uwaga

Policjanci nie informują, że Twoja sprawa może zakończyć się np. warunkowym umorzeniem, jak również nigdy nie wskażą braków w zebranym materiale dowodowym, które mogą skutkować uniewinnieniem.

Praktyka wskazuje, iż sprawcy przestępstw z Art.178a kodeksu karnego najczęściej skazywani są w ramach procedury tzw. skazania bez przeprowadzenia rozprawy (Art. 335 kodeksu postępowania) lub wniosku o skazanie . Taka praktyka, o czym pisalismy we wstępie, wynika ze specyfiki pracy policji i prokuratury, którym zależy m.in. na szybkim zakończeniu sprawy - Twojego interesu przy tym często nikt nie bierze pod uwagę.

Uwaga

Pijani kierujący to najczęściej osoby, które po raz pierwszy w życiu weszły w konflikt z prawem i nie wiedzą jak się bronić.

Przyznając się do winy i wnioskując o skazanie podejrzani działają zawsze pod ogromną presją. Zatrzymany kierowca informowany jest podczas przesłuchania w charakterze podejrzanego, że dowody jego winy są niezbite, a złożenie wniosku o skazanie będzie dla niego najkorzystniejsze. Policja i prokuratura przekonują, że współpraca z organami ścigania umożliwi im uzyskanie łagodniejszego wymiaru kary niż w postępowaniu sądowym. Nie zawsze tak jest. Rzeczywiście w przypadku przestępstw z Art. 178a kodeksu karnego zebrany materiał dowodowy (wydruk z alkomatu, zeznania policjantów) jest najczęściej na tyle pewny, iż nie ma wątpliwości co do winy. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet przy wykazaniu winy sprawcy postępowanie karne w jego sprawie nie musi automatycznie zakończyć się skazaniem.

Jak wynika z danych statystycznych Ministerstwa Sprawiedliwości, rocznie za przestępstwa z art. 178a kk zostaje skazanych ok. 140 000 osób.


Doświadczenie wskazuje, że w wielu z tych przypadków postępowanie karne nie musiało zakończyć się skazaniem, gdyby sprawcy skorzystali z profesjonalnej pomocy prawnej, odmówili wyrażenia zgody na skazanie bez przeprowadzenia rozprawy i złożyli wniosek o warunkowe umorzenie postępowania.

Kierowcy nie są jednak informowani, że jeśli przyznali się do popełnienia przestępstwa i nie byli wcześniej karani, a ich wina nie jest znaczna to spełnione są przesłanki do warunkowego umorzenia postępowania. W przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego sprawca jest niekarany, a informacja o skazaniu nie trafia do rejestru karnego. Należy pamiętać, że skazanie może mieć bardzo niekorzystny wpływ na życie osobiste i zawodowe. Nie jest również prawdą, że kara proponowana przez policjanta lub prokuratora jest zawsze najniższym wymiarem kary możliwym do uzyskania. Sądy często po rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy mogą orzec niższą karę, bądź skrócić okres zakazu prowadzenia pojazdów.

Nasza rada:

Nie składaj wniosku o skazanie bez konsultacji z adwokatem. Jeżeli złożyłeś taki wniosek możesz go cofnąć. Cofnięty wniosek możesz złożyć również później.

Należy pamiętać, iż wniosek o skazanie bez rozprawy można cofnąć i wnieść o skierowanie sprawy na posiedzenie celem rozważenia wniosku o warunkowe umorzenie postępowania, bądź wnieść o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Również na etapie postępowania przed sądem możesz wnioskować o dobrowolne poddanie się karze.

Tekst zawiera informacje o prawie aktualne na 2015-01-25


Czytaj więcej

Artykuły tematyczne

Wynagrodzenie - Honorarium

Wynagrodzenie kancelarii (a właściwie honorarium adwokackie) jest zawsze określane na podstawie umowy z klientem (wynika to wprost z art. 16 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze). Usługi kancelarii opodatkowane są 23% stawką podatku VAT.

Czytaj dalej »

Tajemnica adwokacka

Specyfika zawodu, a także wzgląd na konieczność utrzymywania gwarancji pozwalających na pełne zaufanie Klienta do adwokata, wymagają zachowania tajemnicy adwokackiej. Jej źródła oraz zakres precyzują przepisy prawa.

Czytaj dalej »

Warunkowe umorzenie postępowania

Odpowiedzialność karna bez tajemnic. Warunkowe umorzenie - co to jest? dla kogo? na czym polega? czy w mojej sprawie może dojść do warunkowego umorzenia? Warunkowe umorzenie to środek probacyjny, czyli szczególny środek odpowiedzialności karnej.

Czytaj dalej »

Prawo jazdy mimo 24 punktów karnych?

Dobre wieści pojawiają się w kolejnych orzeczeniach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach kierujących, którzy po zebraniu ponad 24 punktów karnych odbyli szkolenie zmniejszające tę ilość.

Czytaj dalej »

Areszt / zatrzymanie

Tymczasowe aresztowanie (potocznie nazywane aresztem, sankcją) to (i) izolacyjny środek zapobiegawczy (ii) stosowany wobec podejrzanych i oskarżonych (iii) wyłącznie przez sądy (iv) na oznaczony z góry czas (v), którego celem jest zapewnienie praw

Czytaj dalej »

ZamknijStrona używa cookies (ciasteczek). W przeglądarkach internetowych można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Zablokowanie możliwości zapisywania plików cookies może spowodować utrudnienia lub brak działania niektórych funkcji serwisu. Niedokonanie zmian ustawień przeglądarki internetowej na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.